کیس و فطن باشیم ، مصداقی برخورد نکنیم.
1- پیامبر عظیم الشان اسلام فرموده اند: المومن کیس فطن حذر . به این معنی که مومن زرنگ و باهوش و محتاط است. کیس را عقل خدادای و ادراک کلیات گفته اند و فطن را عقل تجربی و ادراک جزئیات.
2- علی بن یقطین وزیر امام موسی کاظم(ع) در دربار هارون بود! بعد از هارون شخص دوم به حساب می آمد. آن قدر رضایت امام را فراهم کرد و در پیش برد اهداف امام موثر بود که امام مورد خطابش قرار داد: انی احب لک ما احب لنفسی، برای تو آن را دوست دارم که برای خود دوست می دارم. امام موسی کاظم (ع)، بهشت را برایش تضمین کرده بود از بس علی بن یقطین از عاقبتش در بارگاه ظلم می ترسید. بارها از امام خواسته بود او را از این تکلیف منع کند ولی امام کارش را لازم و مفید می دانست.
3- آقا در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه شیراز در 14/2/87 فرموده اند:
... شما زرنگىتان اين باشد: گفتمان عدالت خواهى را فرياد كنيد؛ اما انتقاد شخصى و مصداقسازى نكنيد. وقتى شما روى يك مصداق تكيه ميكنيد، اولاً احتمال دارد اشتباه كرده باشيد؛ من مىبينم ديگر. من مواردى را مشاهده ميكنم - نه در دانشگاه، در گروههاى اجتماعى گوناگون - كه روى يك مصداق خاصى تكيه ميكنند؛ يا بهعنوان فساد، يا به عنوان كجروى سياسى، يا بهعنوان خط و خطوط غلط. بنده مثلاً اتفاقاً از جريان اطلاع دارم و مىبينم اينجورى نيست و آن كسى كه اين حرف را زده، از قضيه اطلاع نداشته است. بنابراين وقتى شما روى شخص و مصداق تكيه ميكنيد، هم احتمال اشتباه هست، هم وسيلهاى به دست ميدهيد براى اينكه آن زرنگ قانوندانِ قانون شكن - كه من گفتهام قانوندانهاى قانون شكن خطرناكند - بتواند عليه شما استفاده كند. شما از دادستان چه گلهاى ميتوانيد بكنيد؟ اگر يك نفرى بهعنوان مفترى يك شخصى را معرفى كند و بگويد آقا او اين افتراء را به من زده. خوب، شأن آن قاضى اين نيست كه برود دنبال ماهيت قضيه. اگر اين افتراء گفته شده باشد، زده شده باشد، مادهى قانونى آن قاضى را ملزم به انجام يك كارى ميكند؛ لذا نميتوانيم از او گله كنيم. شما زرنگى كنيد، شما اسم نياوريد، شما روى مصداق تكيه نكنيد؛ شما پرچم را بلند كنيد. وقتى پرچم را بلند كرديد، آن كسى كه مجرى است، آن كسى كه در محيط اجراء ميخواهد كار انجام دهد، همه حساب كار خودشان را ميكنند. آن كسى هم كه فرياد مربوط به محتواى اين پرچم را بلند كرده، احساس دلگرمى ميكند و كار پيش خواهد رفت.
...
کیس و فطن باشیم، مصداقی برخورد نکنیم. سعه صدرمان، مثل سعه صدر علی بن یقطین باشد. او در حکومت ظلم بود ما که خدا را شکر در حکومت ظلم نیستیم. صبور باشیم، صبور.